محمد ابراهيمى وركيانى
156
تاريخ تحليلى اسلام از آغاز تا واقعه طف ( فارسي )
پايانى ، حاكميت خويش را از طريق جنگ تحقق مىبخشد ، بلكه اسلام مردم جهان را با منطق و روش انسانى به اسلام مىخواند و با هيچ كس سر ستيز ندارد ، جز كسانى كه در صدد جنگ و سركوب مسلمانان برآيند . قرآنكريم خود روش برخورد اسلام با همه ملل جهان را مشخص نموده : ادْعُ إِلَى سَبيلِ رَبك بالْحِكمَة وَالْمَوْعِظَة الْحَسَنَة وَ جَادِلْهُمْ بالَّتى هِى أَحْسَنُ إِنَّ ربَّك هُوَ أَعْلَمُ بمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بالْمُهْتَدِينَ . « 1 » همانگونه كه مىنگريم ، روش تبليغ و نشر اسلام منحصر به حكمت و برهان ، روش پند و اندرز و جدال احسن است كه هيچيك نيز كمترين ملازمهاى با جنگ و جهاد ندارند . نامههاى پيامبراكرم به پادشاهان جهان نيز خود حكايتگر اين معناست ؛ چنانكه در آيهاى مىخوانيم : بگو اى اهلكتاب ! بياييد بر سر سخنى كه ميان ما و شما يكسان است ، بايستيم و جز الله را نپرستيم و براى او شريك و انبازى قرار ندهيم و در احكام و قوانين نيز تابع فرمان الهى بوده و هيچ فردى را بهجاى خداوند به ربوبيت نپذيريم ، و اگر [ از اين پيشنهاد ] اعراض كردند ، بگوييد : « شاهد باشيد كه ما مسلمانيم ، [ نه شما ] » . « 2 » ظاهر نامه پيامبر ( ص ) به قيصر روم مىرساند « 3 » كه مراد از اسلام چيزى جز تسليم در برابر حكم خداوند نيست ؛ يعنى هدف پيامبر ( ص ) اين بود كه يهوديان و مسيحيان و . . . به آيين خود عمل كنند ، مگر آنكه خود به دلخواه خويش اسلام را بپذيريند و بدان تأسى جويند كه در اين صورت با اجرى دو چندان روبهرو خواهند بود .
--> ( 1 ) . نحل ( 16 ) : 125 . ( 2 ) . آلعمران ( 3 ) : 64 . ( 3 ) . از محمد رسولخدا به هرقل ، بزرگ روميان ؛ درود بر پيروان حق و هدايت ! اما بعد ؛ من تو را به اسلام فرامىخوانم . اسلام بياور تا در امان باشى و خداوند نيز دو بار به تو اجر خواهد داد . « اى اهل كتاب ! به كلمه واحدى كه بين ما و شما يكى است ، روى آوريد ؛ به اينكه جز خداى را نپرستيم و براى او شريكى قرار ندهيم و بعضى از ما بعضى ديگر را بهجاى خداوند به ربوبيت نگيريم . پس اگر در قبول اين پيشنهاد روى گردانيدند ، به آنها بگوييد كه شاهد باشيد كه ما مسلمانيم . » پس اگر از اين دعوت روى گردانى ، گناه ترسايان بهعهدهء توست . ( ابنواضح ، تاريخ يعقوبى ، ج 1 ، ص 443 )